Bağımsızlık Sonrası Türkmenistan’ın Enerji Politikası

Elnur İsmayılov
Araştırmacı, Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi

Türkan Budak
Araştırma Asistanı, Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi

Öz 

1990’lı yılların ilk yarısından itibaren uluslararası sistem, politik ve ekonomik anlamda dönüşümün etkin olduğu bir döneme girmiştir. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin parçalanmasının getirdiği ekonomik ve sosyo-politik gelişmeler özellikle Orta Asya bölgesi için dikkate değer değişimleri ortaya çıkarmıştır. Doğal kaynaklar bakımından oldukça zengin ülkeleri içerisinde barındırmakta olan bölge, bölgesel ve süper güçlerin ilgisini cezbetmektedir. Sahip olduğu doğal gaz rezervleri açısından hem bölge hem de dünya ülkelerinin enerji politikaları bağlamında önem atfettiği Türkmenistan, yaşanan ‘Ukrayna Krizi’ ile tekrar dünya gündemine oturmuştur. Bu makalenin amacı; bağımsızlık yılları sonrasında Türkmenistan’ın izlediği enerji politikasını analiz etmektir. Bu bağlamda ‘Yeni Büyük Oyun’ olarak isimlendirilen enerji kaynakları üzerinde gerçekleştirilmekte olan rekabette Türkmen doğal gazının değeri ve Türkiye’nin rolü ele alınmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Türkmenistan, Enerji politikaları, Türkmenistan-Çin ilişkileri, Rusya, Trans-Hazar boru hattı

 

Abstract

From the beginning of 1990’s international system has gone through a period that political and economic transformation were active. Economic and sociopolitical developments, which were the results of the Soviet Union’s collapse, have come up with remarkable changes for the Central Asian region. The region, which is known with its quite wealthy natural sources and huge amount of energy reserves, has aroused interest of the super and regional powers. Turkmenistan has taken its place on world’s agenda again with the ‘Ukraine Crisis’. The main aim of this article is to analyze Turkmenistan’s energy policy since the its independence. The article also analyzes the political importance of Turkmenistan’s natural gas in the so called New Great Game, and Turkey’s role on it. 

Keywords: Turkmenistan, Energy politics, Turkmenistan-China relations, Russia, Trans-Caspian pipeline