Türkiye’de Kimlikler Arası Kutuplaşmanın Sosyal Mesafe Üzerinden Ölçümü ve Toplumsal Güvenliğe Etkisi

Mehmet Sadi Bilgiç
Dr., Bağımsız araştırmacı

Fatma Serap Koydemir
BİLGESAM Sosyo-Kültürel Araştırmalar Uzman Yrd

Salih Akyürek
Dr., BİLGESAM, Sosyo-Kültürel Araştırmalar Uzmanı

 

Öz

Bu çalışmada, son yıllarda fazlasıyla gündemde olan toplumsal kutuplaşma konusunun siyasi, etnik ve mezhepsel temellerde değerlendirilerek, Bogardus’un sosyal mesafe kavramı üzerinden ölçülmesi amaçlanmıştır. Buradan hareketle, yapılan bir alan çalışmasıyla Türkiye’de karşıt kutuplarda yer aldığı düşünülen temel etnik gruplar (Türk-Kürt), mezhepler (Sünni-Alevi) ve siyasi parti seçmenleri (AKP-CHP-MHP-BDP) arasındaki sosyal mesafe ölçülmüş, ölçüm sonuçlarına göre kutuplaşmanın derecesi analiz edilmiş ve toplumsal güvenliğe olan etkileri irdelenmiştir. Bu noktada elde edilen en temel bulgulardan birisi, siyasi parti seçmenleri arasındaki sosyal mesafenin, etnisite ve mezhep temelinde var olan sosyal mesafeden daha fazla olduğu; siyasi düzeyde yaşanan sosyal mesafenin, etnik ve mezhepsel boyutlardaki sosyal mesafeyi de kapsadığı yönündedir. Bunun yanı sıra, Türkiye’de yüksek kültürün içerisinde değerlendirilebilecek kimliklerin, azınlık durumunda olan kimliklere göre daha fazla sosyal mesafesinin olduğu da çalışmada ortaya konan bir diğer bulgudur. 

Anahtar Kelimeler: kutuplaşma, siyasi kutuplaşma, etnik kutuplaşma, mezhepsel kutuplaşma, sosyal mesafe, çatışma, toplumsal güvenlik

 

Abstract

This article aims at measuring societal polarization, which is greatly on public agenda in recent years, on political, ethnic and sectarian basis by using Bogardus’s the concept of social distance. Based on the findings of a field study, the article measures social distance between the main ethnic groups (Turk-Kurd), sectarian groups (Sunni-Alawite) and voters of major political parties (AKP-CHP-MHP-BDP). Relying on the findings, we analyze the degree of polarization and its effects on societal security. One of the major findings is that social distance between voters of political parties is greater than greater than ethnic and sectarian based social distance, and that social distance at the political level covers social distance at ethnic as well as sectarian levels. Additionally, our findings show that identities which can be considered as part of high culture has more social distance compared to the minority identities. 

Keywords: polarization, political polarization, ethnic polarization, secterian polarization, social distance, conflict, societal security